ບົດຮຽນ: ຄວາມປອດໄພທາງໄຊເບີ ແລະ ໄວຣັດຄອມພິວເຕີ

ຈຸດປະສົງ:

  1. ເພື່ອໃຫ້ຮູ້ນິຍາມ ແລະ ບົດບາດຂອງ MSSP.

  2. ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍ ແລະ ລັກສະນະການທຳລາຍຂອງໄວຣັດຄອມພິວເຕີ.

  3. ເພື່ອຮູ້ຈັກວິທີປ້ອງກັນ ແລະ ແນວທາງການນຳໃຊ້ຄອມພິວເຕີໃຫ້ປອດໄພ.


1. ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການຈັດການຄວາມປອດໄພ (MSSP)

MSSP (Managed Security Service Provider) ແມ່ນຜູ້ຊ່ຽວຊານທີ່ເຂົ້າມາຊ່ວຍເຫຼືອອົງກອນໃນດ້ານ:

  • ໜ້າທີ່: ເຝົ້າເບິ່ງແຍງຜູ້ບຸກລຸກ, ເບິ່ງແຍງຮັກສາຮາດແວ (Hardware), ຊອບແວ (Software) ແລະ ລະບົບຄວາມປອດໄພຂອງເຄືອຂ່າຍ.

  • ກຸ່ມເປົ້າໝາຍ: ເໝາະສຳລັບອົງກອນຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ກາງ ທີ່ບໍ່ມີທີມງານໄອທີ (IT) ເປັນຂອງຕົນເອງ ເພາະການຈ້າງຜູ້ຊ່ຽວຊານພາຍນອກມີຕົ້ນທຶນທີ່ສູງ.

2. ໄວຣັດຄອມພິວເຕີ (Computer Virus) ແມ່ນຫຍັງ?

ໄວຣັດຄອມພິວເຕີ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງມີຊີວິດ ແຕ່ມັນຄື "ໂປຣແກຣມຊະນິດໜຶ່ງ" ທີ່ຖືກຂຽນຂຶ້ນມາເພື່ອ:

  • ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ກັບລະບົບຄອມພິວເຕີ ແລະ ຂໍ້ມູນພາຍໃນ.

  • ຄວາມສາມາດພິເສດ: ມັນສາມາດສຳເນົາ (Copy) ຕົວເອງໄດ້ ແລະ ເຂົ້າໄປລີ້ຊ້ອນຢູ່ໃນໜ່ວຍຄວາມຈຳ ຫຼື ໂປຣແກຣມອື່ນໆ ໂດຍທີ່ເຈົ້າຂອງເຄື່ອງບໍ່ຮູ້ຕົວ.

3. ອາການ ແລະ ລັກສະນະການທຳລາຍຂອງໄວຣັດ

ໄວຣັດແຕ່ລະຊະນິດມີ "ຈຸດປະສົງ" ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ:

  • ລົບກວນ: ສະແດງຂໍ້ຄວາມແປກໆ ເທິງໜ້າຈໍ.

  • ທຳລາຍຂໍ້ມູນ: ລົບໄຟລ໌ຂໍ້ມູນ ຫຼື ປ່ຽນຊື່ໄຟລ໌ນາມສະກຸນ .exe ເຮັດໃຫ້ເປີດໂປຣແກຣມບໍ່ໄດ້.

  • ຢຶດເຄື່ອງ: ເຮັດໃຫ້ເຄື່ອງຄ້າງ, ເຮັດວຽກຊ້າລົງ ຫຼື ບໍ່ສາມາດເປີດເຄື່ອງ (Boot) ໄດ້.

  • ແຜ່ກະຈາຍ: ສົ່ງຕົວເອງຕໍ່ໄປຫາເຄື່ອງອື່ນໆ ຜ່ານລະບົບເຄືອຂ່າຍ.

4. ໄວຣັດຕິດຕໍ່ໄດ້ແນວໃດ?

ໄວຣັດສາມາດ "ຕິດ" ຈາກເຄື່ອງໜຶ່ງໄປຫາອີກເຄື່ອງໜຶ່ງໄດ້ 2 ຊ່ອງທາງຫຼັກ:

  1. ຜ່ານອຸປະກອນບັນທຶກຂໍ້ມູນ: ເຊັ່ນ USB Flash Drive, ແຜ່ນ CD ທີ່ຕິດໄວຣັດມາກ່ອນ.

  2. ຜ່ານລະບົບເຄືອຂ່າຍ (LAN/Internet): ເມື່ອມີເຄື່ອງໃດເຄື່ອງໜຶ່ງໃນວົງ LAN ຕິດໄວຣັດ ມັນຈະພະຍາຍາມແຜ່ໄປຫາເຄື່ອງອື່ນໆ ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັນຢູ່.

5. ວິທີການປ້ອງກັນ ແລະ ຮັບມື

ເພື່ອໃຫ້ຄອມພິວເຕີຂອງເຮົາປອດໄພ ຄວນປະຕິບັດດັ່ງນີ້:

  • ຕິດຕັ້ງໂປຣແກຣມປ້ອງກັນໄວຣັດ: ເຊັ່ນ Norton AntiVirus, McAfee ຫຼື ໂປຣແກຣມອື່ນໆ ແລະ ຕ້ອງອັບເດດ (Update) ຢູ່ສະເໝີ.

  • ກວດສອບກ່ອນໃຊ້: ທຸກຄັ້ງທີ່ສຽບ USB Flash Drive ຈາກບ່ອນອື່ນ ຕ້ອງໄດ້ທຳການ "Scan ໄວຣັດ" ກ່ອນເປີດໄຟລ໌ສະເໝີ.

  • ລະມັດລະວັງການໃຊ້ເຄືອຂ່າຍ: ບໍ່ຄວນດາວໂຫຼດໄຟລ໌ ຫຼື ເປີດເວັບໄຊທີ່ບໍ່ໜ້າເຊື່ອຖື.

ຂໍ້ຄວນຈື່: ຄວາມປອດໄພທີ່ດີທີ່ສຸດ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ມີຊອບແວທີ່ດີ ແຕ່ແມ່ນ "ຄວາມລະມັດລະວັງຂອງຜູ້ໃຊ້" ເອງ.


ຄຳຖາມທວນຄືນບົດຮຽນ: ຄວາມປອດໄພທາງໄຊເບີ

ສ່ວນທີ 1: ເລືອກຂໍ້ທີ່ຖືກຕ້ອງທີ່ສຸດ (Multiple Choice)

  1. MSSP ຫຍໍ້ມາຈາກຫຍັງ?

    • ກ. Managed System Security Provider

    • ຂ. Managed Security Service Provider

    • ຄ. Master Security Service Program

    • ງ. Mobile Security System Provider

  2. ໄວຣັດຄອມພິວເຕີ (Computer Virus) ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັບຫຍັງ?

    • ກ. ແມ່ນສິ່ງມີຊີວິດຂະໜາດນ້ອຍທີ່ເກີດຈາກຝຸ່ນ

    • ຂ. ແມ່ນຄວາມຜິດພາດຂອງຮາດແວທີ່ເກົ່າເກີນໄປ

    • ຄ. ແມ່ນໂປຣແກຣມຊະນິດໜຶ່ງທີ່ຖືກຂຽນຂຶ້ນມາເພື່ອທຳລາຍລະບົບ

    • ງ. ແມ່ນໄຟຟ້າສະຖິດທີ່ເກີດຂຶ້ນພາຍໃນເຄື່ອງ

  3. ຂໍ້ໃດແມ່ນ "ຄວາມສາມາດພິເສດ" ຂອງໄວຣັດຄອມພິວເຕີ?

    • ກ. ສາມາດສ້ອມແປງເຄື່ອງໃຫ້ໄວຂຶ້ນ

    • ຂ. ສາມາດສຳເນົາ (Copy) ຕົວເອງ ແລະ ແຜ່ກະຈາຍໄດ້

    • ຄ. ສາມາດກວດຈັບຜູ້ບຸກລຸກໄດ້

    • ງ. ສາມາດປ່ຽນສີໜ້າຈໍໃຫ້ສວຍງາມ

  4. ຊ່ອງທາງໃດທີ່ໄວຣັດມັກໃຊ້ໃນການແຜ່ລະບາດຫຼາຍທີ່ສຸດ?

    • ກ. ຜ່ານການເປີດໜ້າຈໍໄວ້ດົນເກີນໄປ

    • ຂ. ຜ່ານ USB Flash Drive ແລະ ລະບົບເຄືອຂ່າຍ (Internet)

    • ຄ. ຜ່ານການພິມເອກະສານ

    • ງ. ຜ່ານສາຍໄຟຟ້າ

  5. ໂປຣແກຣມໃນຂໍ້ໃດຖືກໃຊ້ເພື່ອປ້ອງກັນໄວຣັດ?

    • ກ. Microsoft Word

    • ຂ. Adobe Photoshop

    • ຄ. Norton AntiVirus ຫຼື McAfee

    • ງ. Google Chrome

ສ່ວນທີ 2: ໝາຍ ຖືກ (✓) ຫຼື ຜິດ (X)

  • (......) 1. MSSP ແມ່ນການຈ້າງຜູ້ຊ່ຽວຊານພາຍນອກມາເບິ່ງແຍງຄວາມປອດໄພໃຫ້ອົງກອນ.

  • (......) 2. ໄວຣັດຄອມພິວເຕີສາມາດເກີດຂຶ້ນເອງໄດ້ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີຄົນຂຽນໂປຣແກຣມ.

  • (......) 3. ການ Scan ໄວຣັດໃນ USB ກ່ອນໃຊ້ງານ ແມ່ນວິທີການປ້ອງກັນທີ່ດີ.

  • (......) 4. ໄວຣັດບໍ່ສາມາດຕິດຕໍ່ຜ່ານລະບົບເຄືອຂ່າຍ LAN ໄດ້.

  • (......) 5. ອາການເຄື່ອງຄ້າງ ຫຼື ເຮັດວຽກຊ້າລົງ ອາດເປັນສັນຍານວ່າເຄື່ອງຕິດໄວຣັດ.

ສ່ວນທີ 3: ຄຳຖາມປາລະໄນ (Short Answer)

  1. ຈົ່ງຍົກຕົວຢ່າງ ຜົນເສຍ 3 ຢ່າງ ທີ່ເກີດຈາກໄວຣັດຄອມພິວເຕີ?

  2. ຖ້ານັກຮຽນຕ້ອງແນະນຳໝູ່ໃນການໃຊ້ຄອມພິວເຕີໃຫ້ປອດໄພ ນັກຮຽນຈະແນະນຳ 3 ວິທີ ຄືແນວໃດ?